Wakacje w Hiszpanii

Góry Katalońskie stanowią niewysokie pasmo (1717 m n.p.m.) ciągnące się równolegle do wybrzeży śródziemnomorskich. Łagodny klimat typu śródziemnomorskiego, bogata i zróżnicowana roślinność oraz wody mineralne (siedem uzdrowisk, w tym największe: Caldas de Montbuy, La Garriga, Prats) wpłynęły na dużą atrakcyjność tego obszaru. W paśmie zewnętrznym Gór Katalońskich występuje zbudowany z białych zlepieńców masyw Montserrat (1236 m n.p.m.). W masywie tym, którego skały tworzą filary, kopuły, urwiska, baszty, na wysokości 721 m n.p.m. zbudowano klasztor benedyktynów6. W klasztorze tym znajduje się posążek Madonny, zabytek sztuki bizantyńskiej, znaleziony ok. 880 r. Jest on celem licznych pielgrzymek, w większości mieszkańców Katalonii.

U podnóża Pirenejów, między Górami Iberyjskimi i Katalońskimi, rozciąga się równinna i stepowa Kotlina Aragońska przecięta doliną rzeki Ebro, nad którą położona jest stolica Aragonii, Saragossa. Założona przez cesarza Oktawiana Augusta, na miejscu celtiberyjskiej osady Salduba, w IV w. została stolicą  prowincji  Hispania Tarraconensis.

Między VIII a XII w. Saragossa pozostawała pod rządami muzułmanów. Z okresu tego datuje się jedna z najwspanialszych budowli islamskich na półwyspie, pałac Aljaferia (IX-XI w.), przebudowany przez królów katalońskich na rezydencję gotycką. W 1118 r., zdobyta przez króla Aragonii Alfonsa I, pełniła rolę stolicy królestwa aż do zjednoczenia Aragonii z Kastylią. Wielokrotnie niszczona (m.in. w czasie wojen napoleońskich 1808-13 r., podczas wojny domowej 1936-39 r.) zachowała niewiele zabytków, z których najcenniejsze zachowały się nad Ebro, między mostami Pilar i Santiago — bazylika Nuestra Seńora del Pilar (XVII w.)7, katedra San Salvador (XII-XVI w.), renesansowy budynek giełdy (XVI w.) oraz pałac Real Maestranza (XVI w.).

Kataloński odcinek wybrzeża śródziemnomorskiego ciągnie się od granicy francuskiej do ujścia rzeki Ebro. W granicach prowincji Gerona nosi on nazwę Costa Brava (Wybrzeże Dzikie), a w granicach Barcelony i Tarragony — Costa Dorada (Wybrzeże Złote).

W warunkach wzmożonej pobożności, obudzonej wyzwalaniem ziem spod panowania niewiernych, kształtowała się sztuka gotycka. Pierwsze zabytki pochodzące z XII w. wiążą się z budownictwem cysterskim — klasztory: Moreruela pod Zamorą, Las Huelgas pod Burgos, Santa Maria de Huerta w prowincji Soria. Jednak główny rozwój architektury gotyckiej przypada na XIII w. i pozostaje pod silnym wpływem wzorów francuskich — katedry w Leon (budowę rozpoczęto w 1205 r.), Burgos (1221 r.), Toledo (1227 r.). Na przełomie XIV i XV w. sztuka hiszpańska wyzwoliła się spod obcych wpływów, wytwarzając własną formę gotyku (tzw. estilo florido). W Kastylii i Andaluzji wzniesiono kilkunawowe katedry (Segovia, Sewilla), natomiast w Katalonii, gdzie przeważają budowle jednonawowe, katedry: w Barcelonie, Walencji, Palma de Mallorca. Za panowania Izabeli Katolickiej estilo florido przekształcił się pod wpływem stylu mudejar w styl izabeliński: kościoły San Pablo i kolegium San Gregorio w Valladolid (XV w.). Z głównych dzieł architektury świeckiej wymienić należy przede wszystkim zamki obronne — Medellin, Peńafiel (XIV w.), Oropesa (XIV-XV w.), Coca, Segovia (XV w.), giełdy i hale targowe — Lonja de la Seda (1426 r.) w Walencji, Lonja del Mar (1344 r.) w Barcelonie oraz rezydencje miejskie z XV w. — Casa de los Pilatos w Sewilli, Casa de las Conchas w Salamance.